1️⃣ Fon İşlemlerinin Temel Mantığı
Fonlarda anlık fiyat yoktur, tüm işlemler gün sonunda oluşan tek fiyat (NAV) üzerinden gerçekleşir. Valör nedeniyle para/fon anında geçmez. Valörü tamamlandıktan sonra TL ya da fon bakiyesi hesaba yansır.
Fon alış işlemleri sadece boşta olan Türk lirası bakiyesi ile yapılabilir. Hisse satışı sonrası takastan gelen tutarla fon alışı yapılamaz. Dilerse kullanıcı Hemen Kullan işlemi yaparak fon alış işlemine devam edebilir.
- Emir tipi: Sadece piyasa emir (Emir, anlık gerçekleşmez.)
- Alış: Tutar veya adet (Fon özelinde değişebilir.)
- Satış: Sadece adet
- Minimum tutar: Valörlü: Minimum adet ve 100 TL / T+0: Limit yok
- 100 TL altı satış: Eğer fon bakiyesinin toplam değeri 100 TL altındaysa; tüm bakiye tek seferde satılmalıdır.
Fon Alışlarında %20 Marj Uygulaması
Adetli alış emirlerinde sistem, fiyat değişim riskine karşı yaklaşık %20 fazla tutarı geçici olarak blokeye alır. Gerçek fiyat açıklandıktan sonra fazla tutar iade edilir. Bu uygulama yalnızca adetli alış emirlerinde geçerlidir.
2️⃣ Fon İşlem Saatleri
Her fonun işlem saatleri farklı olabilir. Para Piyasası Fonları: 09:00 – 13.00 veya 13:30. Diğer Fonlar: 09:00 – 17:30 / 17:45. İşlem saatleri dışında emir verilemez.
3️⃣ Emir İletim Süreci
TEFAS işlemlerinde en önemli konu emir saatidir. 13:30 öncesi verilen emirler aynı gün fiyatı, 13:30 sonrası verilen emirler bir sonraki iş günü fiyatı üzerinden gerçekleşir.
Fon Emir Statüleri: TEFAS'a İletildi (emir sisteme gönderildi), Valör Bekliyor (onaylandı, valör bekliyor), Gerçekleşti (işlem tamamlandı).
4️⃣ 📚 TEFAS'ta Valör Süresi
Valör, paranın ve fonun gerçekten el değiştirdiği günü yani takas gününü gösterir. Her fon özelinde hem alış hem satış valörü vardır ve bu süreler farklılık gösterebilir.
Borsa İstanbul'da "Takas Süresi" olan ifade, TEFAS'ta "Valör Süresi" olarak adlandırılır. Ancak en önemli fark; BİST'te alış/satış yapıldığı an hesapta bakiye görüntülenirken TEFAS'ta gerçek anlamda valör süresi tamamlandıktan sonra hesapta bakiye görünür hale gelir.
Yatırım fonlarında; T+0, T+1, T+2, T+3 ve T+5 gibi valör tarihleri bulunur. Örneğin; alış valörü T+2 olan bir fon için 28 Ocak'ta emir verildiğinde; 30 Ocak'ta emir gerçekleşir ve tutar hesaba geçer.
Valör süreleri fonun türüne göre değişir. Para Piyasası Fonları'nda valör süresi T+0, Hisse Senedi Fonları'nda valör süresi T+1 ya da T+2 olarak görülür.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
TEFAS'ta her fon için genellikle saat 13.30 oldukça önemlidir. Saat 13.30 öncesi verilen emirler valör süresini etkilemezken saat 13.30 sonrası verilen emirler valör süresini 1 iş günü uzatır. Fon varlık dağılımında "Yabancı Hisse Senedi" varsa; ABD borsası resmi tatil olduğunda valör süresi resmi tatil süresi kadar uzar.